Practicum: Microscopie – cel bekijken en tekenen – Biologie Klas 1 VMBO-T

In dit practicum voor klas 1 VMBO-T maak je preparaten van ui-epidermiscellen (plantaardig) en wangcellen (dierlijk) en bekijk je ze onder de lichtmicroscoop. Je leert correct focussen, tekenen en celonderdelen benoemen.

Leerdoel

Na dit practicum kun je een microscoop correct instellen (vergrotingstrappen, scherp stellen), een nat preparaat maken, celonderdelen benoemen (celwand, celmembraan, celkern, vacuole, chloroplasten), en het verschil uitleggen tussen een plantaardige en een dierlijke cel.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: VMBO-T klas 1 | Vak: Biologie | Domein: K/4 Cellen staan aan de basis | Cel, microscoop, celwand, celmembraan, celkern, vacuole, chloroplast, plantaardig, dierlijk

Benodigdheden

• Lichtmicroscoop (minimaal 400× vergroting)
• Objectglaasjes en dekglaasjes, druppelpipet, pincet
• Verse uibol, wattenstaafje (voor wangcel)
• Methyleen-blauw-oplossing (0,1%) voor wangcellen
• Jood-kaliumjodide-oplossing (I₂KI) voor uicellen
• Tekenpapier, potlood, liniaal

Achtergrondinformatie

Alle levende organismen bestaan uit cellen. Plantaardige cellen hebben een celwand (cellulose), grote centrale vacuole en soms chloroplasten. Dierlijke cellen hebben geen celwand en geen chloroplasten. Beide bevatten celmembraan, celkern en cytoplasma. Microscoopvergroting = oculairvergroting × objectiefvergroting (bijv. 10 × 40 = 400×). Kleurstoffen maken structuren beter zichtbaar: jood kleurt zetmeel blauw-zwart en kernen oranje-bruin; methyleen-blauw kleurt de celkern donkerblauw.

Werkwijze

Preparaat A – Ui-epidermis (plantaardige cel)

1. Breek een stukje ui en pel de dunne epidermis los met het pincet. Leg plat op het objectglaasje in een druppel water.
2. Laat het dekglaasje langzaam zakken (voorkom luchtbellen).
3. Voeg aan de rand een druppel I₂KI toe en trek door met tissue aan de overkant.
4. Bekijk bij 40×, 100× en 400×. Teken 3–5 cellen bij 400×. Label de onderdelen.

Preparaat B – Wangcel (dierlijke cel)

1. Strijk met een wattenstaafje langs de binnenkant van je wang. Verspreid op een objectglaasje. Voeg een druppel methyleen-blauw toe. Dek af.
2. Bekijk bij 400×. Teken 3–5 cellen. Label de zichtbare onderdelen.

Tekentabel

Verwerkingsvragen

1. Noem drie celonderdelen die aanwezig zijn in zowel de ui-cel als de wangcel.
2. Noem twee celonderdelen die de ui-cel heeft maar de wangcel niet. Verklaar het verschil.
3. Waarom zijn uicellen ongekleurd (wit) terwijl bladcellen groen zijn?

Uitwerking

V1: Celkern, celmembraan en cytoplasma zijn in beide celtypen aanwezig. Dit zijn de basisonderdelen van alle eukaryote cellen.

V2: De celwand (cellulose) en de centrale vacuole zijn aanwezig in de ui-cel maar niet in de wangcel. Plantaardige cellen hebben een stijve cellulosewand voor stevigheid en turgordruk. De grote vacuole slaat water en voedingsstoffen op. Dierlijke cellen missen deze structuren omdat ze soepeler van vorm moeten zijn.

V3: Ui-epidermiscellen bevinden zich onder grond en zijn niet blootgesteld aan licht. Ze hoeven geen fotosynthese te doen en bevatten daarom geen chloroplasten (die het groene chlorofyl bevatten). Bladcellen zitten in het licht en voeren fotosynthese uit.

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert lichtmicroscopen, objectglaasjes, dekglaasjes en kleuringsets voor microscopiepraktika in het voortgezet biologieonderwijs.

Bekijk het assortiment biologie of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.