Practicum: Stroom, spanning en weerstand – wet van Ohm – NaSk1 Klas 2 VMBO-T

In dit practicum voor klas 2 VMBO-T meet je de elektrische stroom en spanning in een eenvoudige schakeling en verifieer je de wet van Ohm (U = I × R). Je leert de amperemeter en voltmeter correct aansluiten en werkt toe naar elektrische veiligheid.

Leerdoel

Na dit practicum kun je de wet van Ohm formuleren en toepassen (U = I × R), de amperemeter (in serie) en voltmeter (parallel) correct aansluiten, de weerstand berekenen uit metingen, en uitleggen waarvoor een zekering wordt gebruikt.

Cursusniveau en vakgebied

Niveau: VMBO-T klas 2 | Vak: NaSk1 | Domein: C Elektrische energie | Wet van Ohm, spanning (V), stroom (A), weerstand (Ω), amperemeter, voltmeter, zekering

Benodigdheden

• Regelbare voeding (0–6 V DC)
• Weerstand (100 Ω en 220 Ω), breadbord
• Amperemeter (of multimeter in A-stand), voltmeter (of multimeter in V-stand)
• Verbindingsdraden

Achtergrondinformatie

Spanning U (volt, V): de “druk” waarmee elektronen door de draad worden geduwd. Stroom I (ampe`re, A): de hoeveelheid elektronen die per seconde passeert. Weerstand R (ohm, Ω): de tegenstand die de stroom ondervindt. Wet van Ohm: U = I × R. Aansluiting: amperemeter in serie (stroom door de meter); voltmeter parallel (over de component). Een zekering smelt bij te hoge stroom en beschermt zo de bedrading.

Werkwijze

1. Sluit de 100-Ω-weerstand aan op de voeding via de amperemeter (in serie). Sluit de voltmeter parallel over de weerstand.
2. Stel de spanning achtereenvolgens in op 1, 2, 3, 4, 5 V. Noteer I bij elke U.
3. Bereken R = U / I bij elke meting. Is R constant?
4. Herhaal voor de 220-Ω-weerstand.

Meettabel (R = 100 Ω)

Verwerkingsvragen

1. Een lamp heeft een weerstand van 240 Ω en staat op 230 V. Bereken de stroom.
2. Teken het U-I-diagram voor R = 100 Ω. Wat is de helling? Wat betekent de helling?
3. Een zekering van 16 A beschermt een groep stopcontacten (230 V). Hoeveel watt mag er maximaal op die groep worden aangesloten?

Uitwerking

V1: I = U / R = 230 / 240 = 0,958 A ≈ 0,96 A.

V2: Het U-I-diagram is een rechte lijn door de oorsprong. De helling = U/I = R = 100 Ω. De helling geeft dus de weerstand van de component weer. Hoe groter de helling, hoe hoger de weerstand.

V3: P = U × I = 230 × 16 = 3680 W = 3,68 kW. Op die groep mag dus maximaal 3680 W worden aangesloten (bijv. niet meer dan drie elektrische ovens tegelijk).

Benodigde laboratoriumapparatuur van Labvakhandel

Labvakhandel levert multimeters, broodborden, weerstanden en regelbare voedingen voor elektriciteits-praktika in het voortgezet onderwijs.

Bekijk het assortiment NaSk of neem contact op voor advies.

Meer practicumopdrachten

Ontdek alle practica in de Labvakhandel kennisbank — voor biologie, scheikunde en natuurkunde.